CRI-waarden per lichtbrontype
De kleurweergave-index (CRI/Ra) geeft aan hoe kleuren onder een lichtbron worden weergegeven
ten opzichte van een referentie. Ra is een nuttige basiswaarde, maar voor kleurkritische
toepassingen zijn R9, spectrumdata, CCT, kleurconsistentie, productdata en soms een mock-up
minstens zo belangrijk.
| Lichtbron | Ra (CRI) | R9 (rood) | Opmerking |
| Gloeilamp | 100 | 100 | Referentiebron voor CCT ≤ 5000K |
| Halogeen | 100 | 100 | Identiek spectrum als gloeilamp |
| TL-buis 840 (standaard) | 80–85 | 10–30 | Meest gebruikte kantoor-TL |
| TL-buis 865 (daglicht) | 85–90 | 20–40 | Hogere CRI door breder spectrum |
| TL-buis 930 (warm, hoge CRI) | 90–95 | 50–80 | Museum, grafisch |
| CFL (spaarlamp) | 80–85 | 10–30 | Vergelijkbaar met standaard TL |
| LED — standaard | 80–85 | 0–25 | Meest gangbare LED-modules |
| LED — hoge CRI | 90–95 | 50–80 | Premium LED voor kleurkritische toepassingen |
| LED — ultra hoge CRI | 95–98 | 90+ | Speciale LED (SunLike, Optisolis) |
| Hogedruk-natrium (SON) | 20–25 | < 0 | Zeer slechte kleurweergave, straatverlichting |
| Metaalhalogenide (CDM) | 85–95 | 50–80 | Goede kleurweergave, high-bay |
| Inductielamp | 80 | 20–40 | Vergelijkbaar met TL |
Minimale CRI-eisen per ruimtetype (NEN-EN 12464-1:2021)
De norm NEN-EN 12464-1:2021 stelt minimale Ra-eisen per werkplek. Onderstaande
tabel toont veelgebruikte projectcontexten. Controleer bij echte projecten altijd de juiste
normrij, productspecificatie en visuele taak.
| Ruimtetype / Toepassing | Min. Ra (CRI) | Aanbevolen R9 | Normbron |
| Kantoor, vergaderruimte | ≥ 80 | — | NEN-EN 12464-1, §6.2 |
| Onderwijs, klaslokaal | ≥ 80 | — | NEN-EN 12464-1, §6.3 |
| Gezondheidszorg — onderzoekskamer | ≥ 90 | ≥ 50 | NEN-EN 12464-1, §6.6 |
| Operatiekamer | ≥ 90 | ≥ 50 | NEN-EN 12464-1, §6.6 |
| Museum, galerie | Projectspecifiek, vaak hoog | Product- en collectieafhankelijk | Collectie-eis, CIE-context en mock-up |
| Retail — kleding, versproducten | Projectspecifiek, vaak hoog | Productgroepafhankelijk | Productpresentatie, R9 en materiaaltest |
| Industrie — kleurcontrole | ≥ 90 | ≥ 80 | NEN-EN 12464-1, §6.4 |
| Magazijn, opslag | ≥ 60 | — | NEN-EN 12464-1, §6.4 |
| Verkeersruimte, gang, parking | ≥ 40 | — | NEN-EN 12464-1, §6.1 |
Normverwijzingen
- CIE 13.3-1995 — Methode voor het meten en specificeren van de kleurweergave van lichtbronnen. Definieert de Ra-index op basis van 14 testkleur-samples.
- NEN-EN 12464-1:2021 — Verlichtingsnorm voor werkplekken binnenshuis. Specificeert minimale Ra-waarden per ruimtetype.
- CIE 224:2017 (TM-30) — Uitgebreidere kleurweergavemethode met Rf (fidelity) en Rg (gamut) indices als opvolger van Ra. Nog niet wijd geadopteerd in Europese normen.
- IEC 62722-2-1 — Meetstandaard voor de fotometrische eigenschappen van LED-lampen, inclusief CRI-meting.
Praktische tips voor installateurs en ontwerpers
Wanneer u een LED-armatuur kiest, vergelijk dan CRI/Ra nooit los van
lumen per watt,
spectrum, CCT, R9, UGR en toepassing. Een hogere Ra kan invloed hebben op efficiëntie, maar
de omvang is product- en generatieafhankelijk. Kies dus niet op Ra alleen.
Controleer in de specificaties altijd of de fabrikant niet alleen CRI 90 vermeldt, maar
ook de R9-waarde (roodweergave). De standaard CRI-meting (R1–R8) bevat geen
verzadigd rood, waardoor een lichtbron met hoge Ra maar lage R9 vlees, fruit en huidtinten
onnatuurlijk kan weergeven. Vraag bij kritische toepassingen om R9, spectrale data, LDT/IES
en zo nodig een proefopstelling. Gebruik daarna de
CRI-kleurweergave calculator en
CRI in de praktijk.
Toelichting begrippen
Ra (CRI) — de algemene kleurweergave-index, gebaseerd op het gemiddelde van
8 testkleur-indices (R1–R8). Bereik 0–100; hoe hoger, hoe beter.
R9 — de speciale index voor verzadigd rood. Niet opgenomen in de standaard
Ra-berekening, maar essentieel voor toepassingen met huidtinten, vlees en textiel.
R13 — de index voor huidkleur (licht/Kaukasisch). Relevant voor
gezondheidszorg en portretfotografie.
Rf (Fidelity Index) — de opvolger van Ra uit CIE 224:2017 (TM-30). Gebruikt
99 testkleur-samples in plaats van 8, waardoor het een nauwkeuriger beeld geeft.
Rg (Gamut Index) — geeft aan of kleuren onder de lichtbron meer of minder
verzadigd lijken vergeleken met de referentie. Rg = 100 is neutraal; > 100 = meer verzadigd.