NEN-EN 1838:2025 Noodverlichting — Bbl 2026 Baseline

Kort antwoord

Gebruik deze tabel om Bbl, Arbo, NEN-EN 1838:2025 en NEN-EN 50172:2024 uit elkaar te houden. De publieke Bbl-minimumlaag is niet hetzelfde als een volledige lichttechnische normtoets.

Gebruik deze tabel voor

noodverlichting wettelijk en technisch ordenen
vluchtroute, anti-paniek en risicogebied voorbereiden
beheer, testregime en logboek in het projectdossier opnemen

Controleer vooral

Bbl-context, Arbo-risico en gebruiksfunctie
NEN-EN 1838:2025 voor lichttechnische beoordeling
NEN-EN 50172:2024 voor beheer, testen en documentatie

Let op

De pagina is geen volledige NEN-EN 1838-berekening en geen opleverrapport.
Definitieve beoordeling vraagt armatuurfotometrie, plaatsing, meting of gevalideerde lichtberekening.

Gebruik de printversie als projectchecklist of dossierbijlage.

Projectkader

Gebruik deze pagina als onderbouwde ontwerphulp

Laatste controle: 2026-05-03

Leg vast in uw dossier

Leg vast of Bbl, Arbobesluit of beide op de situatie van toepassing zijn.
Scheid vluchtrouteverlichting, anti-paniekverlichting, risicogebied en beheer/testregime.
Bewaar armatuurdata, plaatsing, autonomiekeuze, logboek en verificatie bij het projectdossier.

Wat dit niet bewijst

Geen volledige noodverlichtingsberekening of opleverrapport.
Geen automatische beoordeling van alle vluchtwegen, pictogrammen, risicozones en gebruiksfuncties.
Geen vervanging van lichttechnische verificatie, beheerplan of periodieke testregistratie.

Bronnen en controle

Controleer deze laag voordat u projectwaarden vastlegt

Bbl art. 3.101 / 4.195

Wetstekst voor noodverlichting in bestaande bouw en nieuwbouw.

URL: https://wetten.overheid.nl/BWBR0041297/2026-03-27/0/Hoofdstuk4/Afdeling4.7/Paragraaf4.7.1/Artikel4.195
Gebruik: Juridische ondergrens voor situaties waarin noodverlichting vereist is en basisprestatie bij uitval van elektriciteit.
Grens: Lees altijd samen met gebouwfunctie, gebruikssituatie, bestaande bouw of nieuwbouw, vluchtroutes en projectdossier.
Gecontroleerd: 3 mei 2026

Arbobesluit art. 3.9

Wetstekst voor noodverlichting op arbeidsplaatsen.

URL: https://wetten.overheid.nl/BWBR0008498/2026-01-01/0/Hoofdstuk3/Afdeling2/Artikel3.9
Gebruik: Arbeidsplaatsen waar werknemers gevaar lopen wanneer kunstverlichting uitvalt.
Grens: Het artikel noemt geen universele armatuurafstand of testinterval; beoordeel risico, werkproces, vluchtweg en projectsituatie.
Gecontroleerd: 3 mei 2026

NEN-EN 1838:2025

NEN-cataloguspagina voor noodverlichting; vervangt de 2013-editie.

URL: https://www.nen.nl/nen-en-1838-2025-en-362149
Gebruik: Noodverlichting, vluchtrouteverlichting, anti-paniekverlichting en veiligheidsverlichting.
Grens: Beoordeel altijd samen met Bbl, Arbo-context, productspecificaties, metingen en projectscenario.
Gecontroleerd: 3 mei 2026

NEN-EN 50172:2024

NEN-cataloguspagina voor noodverlichtingssystemen voor vluchtwegen.

URL: https://www.nen.nl/nen-en-50172-2024-en-327192
Gebruik: Installatie-eisen, verificatie, documentatie, beheer en testvereisten voor emergency escape lighting systems.
Grens: Gebruik naast NEN-EN 1838 en de wettelijke gebouwcontext; een logboek of webcheck vervangt geen projectverificatie.
Gecontroleerd: 3 mei 2026

Wat is in 2026 controleerbaar?

Voor noodverlichting moeten in 2026 vier lagen uit elkaar worden gehouden:

Wetgeving: het Bbl en, voor arbeidsplaatsen met risico bij uitval, het Arbobesluit.
Lichttechnische norm: NEN-EN 1838:2025.
Beheer en logboek: NEN-EN 50172:2024.
Product- en installatielaag: armatuurspecificaties, noodvoeding, bekabeling, montage en verificatie.

Oude verwijzingen naar NEN 1838:2013, NEN 1838:2019 of NEN-EN 50172:2004 zijn dus niet meer de actuele publieke versieaanduiding.

Praktische vragen zoals noodverlichting aansluiten, noodverlichting trappenhuis, wanneer noodverlichting verplicht en de keuze tussen een centrale noodverlichtingsinstallatie en decentrale noodverlichting horen daarom niet los van deze norm- en wetgevingslaag te worden beantwoord.

Actuele versieaanduidingen

Onderwerp	Actuele publieke versie	Rol
Lichttechnische prestaties noodverlichting	NEN-EN 1838:2025	Technische norm voor ontwerp en verificatie
Beheer, onderhoud, testen en logboek	NEN-EN 50172:2024	Onderhouds- en beheerstandaard
Wettelijk minimum voor aangewezen ruimten	Bbl art. 3.101 / 4.195	Controleerbare ondergrens
Arbeidsplaatsen met gevaar bij uitval	Arbobesluit art. 3.9	Zorgplicht voor noodverlichting op de arbeidsplaats

Bbl 2026: controleerbare minimumlaag

Bbl art. 3.101 / 4.195 geeft een controleerbare minimumlaag voor noodverlichting. Voor de daar aangewezen ruimten geldt op vloerniveau:

minimaal 1 lux verlichtingssterkte;
beschikbaar binnen 15 seconden na uitval van de normale voorziening;
gedurende minimaal 60 minuten.

Ruimten die in de wet expliciet worden genoemd

Ruimte of route	Controleerbare basis	Documentatie
Verblijfsruimte voor meer dan 75 personen	1 lux op vloerniveau, binnen 15 s, minimaal 60 min	Bbl art. 3.101 / 4.195
Besloten ruimte waardoor een beschermde vluchtroute voert	1 lux op vloerniveau, binnen 15 s, minimaal 60 min	Bbl art. 3.101 / 4.195
Trappenhuis	1 lux op vloerniveau, binnen 15 s, minimaal 60 min	Bbl art. 3.101 / 4.195
Niet-besloten veiligheidsvluchtroute	1 lux op vloerniveau, binnen 15 s, minimaal 60 min	Bbl art. 3.101 / 4.195
Ondergrondse ruimte	1 lux op vloerniveau, binnen 15 s, minimaal 60 min	Bbl art. 3.101 / 4.195

Arbo: wanneer speelt noodverlichting ook op de arbeidsplaats?

Arbobesluit art. 3.9 vult het bouwrecht aan. Als werknemers gevaar lopen wanneer de kunstverlichting uitvalt, moet op de arbeidsplaats voldoende noodverlichting aanwezig zijn. Dit artikel noemt geen publieke fotometrische detailtabel; het gaat om de zorgplicht voor veilige arbeidsomstandigheden.

Dat betekent dat een project soms aan twee kaders tegelijk moet voldoen:

het Bbl voor de gebouw- en vluchtroutekant;
het Arbobesluit voor de werkpleksituatie bij risico of gevaar.

Wat doet NEN-EN 1838:2025 daarbovenop?

De actuele norm NEN-EN 1838:2025 is het technische kader waarmee een ontwerp of meting verder wordt uitgewerkt. Daarin worden onder meer meetvlakken, armatuurprestaties, fotometrische beoordeling en ontwerpverificatie technisch vastgelegd.

Omdat de volledige normtekst niet vrij beschikbaar is, gebruikt deze pagina bewust alleen de controleerbare 2026-basis. Voor definitieve toetsing op uniformiteit, open-ruimtezones, risicogebieden of armatuurplaatsing moet u de actuele normtekst of een gevalideerde lichtberekening raadplegen.

Wat deze pagina bewust niet meer claimt

Geen verouderde versieaanduidingen zoals NEN 1838:2013 of NEN-EN 50172:2004.
Geen losse compliance-claim als "wettelijk verplicht conform NEN".
Geen gedetailleerde photometrische matrix zonder controleerbare bron.

Praktische 2026 werkwijze

Bepaal eerst of de ruimte onder Bbl art. 3.101 valt.
Controleer vervolgens of op de arbeidsplaats ook Arbobesluit art. 3.9 speelt.
Maak daarna een lichtberekening of verificatie op basis van NEN-EN 1838:2025.
Leg beheer, testen en storingsregistratie vast volgens NEN-EN 50172:2024.

Conclusie

De veilige 2026-benadering is dus gelaagd: het Bbl geeft de controleerbare wettelijke minimumlaag, het Arbobesluit de werkplekplicht bij risico en NEN-EN 1838:2025 de technische verdieping voor ontwerp en controle.

Verder binnen dit onderwerp

Noodverlichting en vluchtwegcontrole

Rekenmachines

Noodverlichting quick checkSchat armaturen, spreiding en basisopzet.

Normtabellen

Voor projecten

Projectactie binnen dit onderwerp

Gebruik de matrix om verder te rekenen, te controleren of een projectvraag voor te leggen.

Download projectchecklistOntwerptabel voor vluchtwegen en open ruimten.Controleer uw projectuitgangspuntenNormlaag, ontwerpkeuzes en controlemomenten.

Voor projecten

Gebruik deze tabel in uw project

Download de tabel, controleer de uitgangspunten en leg bij twijfel de projectsituatie voor.

Controleer uw projectuitgangspuntenNormlaag, ontwerpkeuzes en controlemomenten.Bereken noodverlichtingMaak eerst een indicatieve voorcalculatie.Bekijk het testschemaKoppel ontwerp aan beheer en logboek.Controleer vluchtroutesScheid routeverlichting van open ruimte en risicogebied.Lees installatiestappenVertaal normlaag naar plaatsing, dossier en beheer.Print of download als PDFGebruik de printfunctie voor een projectdossier, werkvoorbereiding of interne controlelijst.