TL vs LED Vergelijking — Vermogen, Levensduur & Kosten Tabel

TL-buis vs LED-buis — EU-verbod en ombouw

TL vervangen door LED begint met twee keuzes: houdt u het bestaande armatuur als retrofitroute, of kiest u een nieuw LED-armatuur met eigen fotometrie, driver en garantie? Deze tabel helpt bij de voorselectie, maar productdata, bestaande installatie en onderhoudsdossier blijven leidend.

Controleer bij oudere fluorescentiebronnen altijd de actuele EU-ecodesign- en RoHS-context, beschikbare voorraadroute en projectverantwoordelijkheid. Deze pagina is geen juridisch verkoopverbodoverzicht, maar een technische keuzehulp voor renovatie.

Directe vergelijking per buistype

Parameter	TL T8 (36W)	TL T5 (28W HE)	LED-tube (18W)	LED-tube (14W)
Vermogen (incl. voorschakelapparaat)	43 W	31 W	18 W	14 W
Lichtstroom	3.350 lm	2.900 lm	3.400 lm	2.100 lm
Efficacy (systeem)	78 lm/W	94 lm/W	189 lm/W	150 lm/W
CRI (Ra)	80–85	80–85	80–90	80–90
Levensduur	Productafhankelijk	Productafhankelijk	Controleer L-waarde	Controleer L-waarde
Kwik	Producttype controleren	Producttype controleren	Productblad controleren	Productblad controleren
Flicker	Afhankelijk van voorschakelapparaat	Afhankelijk van EVG	Driverdata controleren	Driverdata controleren
Opstarttijd tot 100%	60–120 s (KVG)	< 1 s (EVG)	Instant-on	Instant-on
Dimbaar	Nee (KVG) / Ja (EVG DIM)	Ja (DSI/DALI)	Ja (DALI / 1-10V / faseafsnij)	Ja
Energiebesparing vs T8	Referentie	Eigen systeemvermogen rekenen	Eigen systeemvermogen rekenen	Eigen systeemvermogen rekenen

Terugverdientijd — reken met eigen scenario

Scenario	Branduren/jaar	Besparing per buis per jaar	Terugverdientijd
Kantoor	Eigen gebruiksprofiel	Bereken met systeemvermogen en tarief	Gebruik terugverdientijdcalculator
Winkel	Eigen openingstijden	Bereken met dimscenario en productdata	Gebruik terugverdientijdcalculator
Onderwijs	Rooster en vakanties	Bereken per zone en gebruikstijd	Gebruik terugverdientijdcalculator
Industrie	Ploegen en onderhoudsvensters	Bereken inclusief bereikbaarheid	Gebruik terugverdientijdcalculator
Parkeergarage	24/7 of sensorregeling	Bereken met regeling en noodverlichting apart	Gebruik terugverdientijdcalculator
Zorg	Afdeling en continuïteitseisen	Bereken met storings- en onderhoudscontext	Gebruik terugverdientijdcalculator

Vul voor een echte businesscase het bestaande systeemvermogen, het nieuwe systeemvermogen, het aantal branduren, montagekosten, onderhoud en uw eigen stroomtarief in de LED-besparingscalculator en terugverdientijdcalculator in.

Retrofit-classificatie — Type A, B en C

In de praktijk worden retrofitbuizen vaak ingedeeld naar aansluitwijze op het bestaande armatuur. Controleer altijd de compatibiliteitslijst van de fabrikant en de gevolgen voor productverantwoordelijkheid.

Type	Aanduiding	Aansluitwijze	Voordelen	Nadelen
Type A	EVG-compatibel (plug & play)	LED-tube werkt direct op het bestaande Elektronisch Voorschakelapparaat (EVG/HF)	Geen herbedrading nodig; snelle installatie	EVG verbruikt 3–5 W extra; EVG is potentieel faalpunt; niet alle LED-tubes zijn compatibel met alle EVG-merken
Type B	Direct Mains (herbedrading)	230 V wordt direct op de fitting(en) aangesloten; EVG/KVG wordt fysiek uit het circuit verwijderd	Geen afhankelijkheid van voorschakelapparaat; systeemvermogen kan lager zijn	Herbedrading vereist; productverantwoordelijkheid en markering apart beoordelen
Type C	Externe LED-driver	Bestaand voorschakelapparaat wordt vervangen door een speciale LED-driver	Optimale aansturing; DALI/dimbaar; lange driver-levensduur	Hogere kosten; complexere installatie

Veiligheidsaspecten bij retrofit

CE-markering en fabrikantverantwoordelijkheid: Bij Type B-retrofit (herbedrading) kan de oorspronkelijke productverantwoordelijkheid wijzigen. Beoordeel daarom vooraf wie de gewijzigde combinatie documenteert, markeert en oplevert. Dit betekent in elk geval:

• leg vast wie verantwoordelijk is voor de gewijzigde productcombinatie;
• breng alleen markeringen of waarschuwingen aan die bij de gekozen productroute horen;
• controleer elektrische veiligheid, aansluiting en installatiecontext met een vakbekwame partij;
• bewaar type LED-tube, bedradingsschema, compatibiliteitslijst en oplevercontrole in het dossier.

Aardlekbeveiliging en nuldetectie

Let bij retrofit op de lekstroom van de LED-driver. Sommige budget LED-tubes hebben een hogere lekstroom dan de oude combinatie, waardoor een groep met veel armaturen gevoeliger kan worden voor ongewenst aanspreken. Controleer altijd de opgegeven lekstroom per armatuur, de groep, beveiliging en installatiecontext via zekering en beveiliging.

T5-specifieke ombouwscenario's

De ombouw van T5-armaturen is complexer dan T8, omdat:

• Fitting: T5 gebruikt een G5-fitting (16 mm diameter) in plaats van G13 (26 mm). Niet alle LED-fabrikanten bieden T5-LED-tubes aan.
• EVG-afhankelijkheid: Vrijwel alle T5-armaturen zijn voorzien van een EVG. Type A (plug & play) is hier de gebruikelijke retrofitoptie, maar de EVG-compatibiliteit varieert sterk per fabrikant en model.
• Lichtopbrengst: T5 HE kan al relatief efficiënt zijn; bereken daarom met het echte systeemvermogen en het gewenste lichtniveau.
• Aanbeveling: vergelijk retrofit met een nieuw geïntegreerd LED-armatuur op lichtverdeling, UGR, onderhoud, garantie en montagekosten.

Milieu-impact en recycling

Aspect	TL-buis	LED-tube
Kwik	1,4–5 mg per buis (gevaarlijk afval)	Geen kwik
WEEE-classificatie	Categorie 5 (verlichtingsapparatuur)	Categorie 5
Recyclepercentage	Afhankelijk van inzamel- en verwerkingsroute	Afhankelijk van elektronica en inzamelroute
CO₂-effect	Referentie	Projectberekening met eigen kWh en emissiefactor
RoHS-context	Controleer producttype en actuele uitzonderingen	Controleer productdocumentatie

Volgens de RoHS-richtlijn (2011/65/EU) is de kwik-exemptie voor fluorescentielampen gewijzigd. Controleer per producttype, voorraad en projectroute wat nog toegestaan of passend is. Afgedankte fluorescentielampen horen via een erkende inzamelroute te worden afgevoerd.

Praktische installatietips bij retrofit

Stap 1 — Identificeer het voorschakelapparaat: Open het armatuur en bepaal of het is voorzien van een KVG (magnetisch voorschakelapparaat met starter), VVG (verlies-arm magnetisch) of EVG (elektronisch). Dit bepaalt de keuze tussen Type A, B of C retrofit.

Stap 2 — KVG/VVG (met starter): Vervang de starter door een 'LED-starter' (een zekering-doorverbinder). De LED-tube sluit direct aan op de netspanning via het magnetische voorschakelapparaat. Het KVG verbruikt wel 5–7 W extra, maar er is geen herbedrading nodig.

Stap 3 — EVG (zonder starter): Kies tussen Type A (EVG-compatibele LED-tube, let op compatibiliteitslijst van de fabrikant) of Type B (EVG verwijderen en direct op 230 V aansluiten). Bij Type B: markeer het armatuur duidelijk en documenteer de wijziging.

Stap 4 — Controle na ombouw: Meet na installatie de lichtstroom met een luxmeter om te verifiëren dat het verlichtingsniveau overeenkomt met de NEN-EN 12464-1 eisen. Controleer ook de onderhoudsfactor met productdata, vervuiling en reinigingsplan.